สรุป
“Latent” คือจุดเริ่มต้นครั้งสำคัญของนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของ VHILS ใน Mallorca และยังเป็นหมุดหมายของการเริ่มต้นทำงานร่วมกันกับ Baró อีกด้วย
งานชุดนี้หยิบเอาบานประตูแกะสลัก ป้ายโฆษณาที่ถูกฉีกทำลาย งานกระเบื้องเซรามิก และเศษซากทางสถาปัตยกรรมมาร้อยเรียงเข้าด้วยกัน เพื่อต่อยอดการสำรวจเรื่องความทรงจำ วัสดุ และการเปลี่ยนแปลงของเมืองในแบบฉบับของเขา
ชื่อนิทรรศการได้แรงบันดาลใจมาจากปรากฏการณ์แสงภายใน Palma Cathedral และวางศูนย์กลางไว้ที่กระบวนการของ VHILS ในการลอกเลเยอร์ผิวหน้าออกไปทีละชั้น เพื่อเผยให้เห็นสิ่งที่ถูกซ่อนไว้อยู่ด้านลึกมาตลอดอยู่แล้ว
ตลอดกว่าสองทศวรรษ Alexandre Farto หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ VHILS สร้างสรรค์งานศิลปะด้วยการขจัดออก แทนที่จะเติมภาพลงบนพื้นผิวรอบตัว ศิลปินชาวโปรตุเกสผู้นี้เลือกตัด เจาะ ฉีก และทุบทำลายพื้นผิวเหล่านั้น เพื่อเผยให้เห็นภาพบุคคลจากชั้นของวัสดุและประวัติศาสตร์ที่ฝังอยู่ภายใน
กระบวนการนี้คือหัวใจของ ‘Latent’ นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของ VHILS ที่มายอร์กา และจุดเริ่มต้นความร่วมมือของเขากับ Baró นิทรรศการเปิดตัวในช่วง Nit de l’Art ประจำปี 2026 โดยรวบรวมผลงานจากหลายชุดที่ศิลปินพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มาจัดแสดงในพื้นที่หลักทั้งสองส่วนของแกลเลอรี
นิทรรศการตั้งชื่อตามปรากฏการณ์ทางแสงที่เกิดขึ้นภายในมหาวิหารปัลมา ซึ่งคนท้องถิ่นเรียกว่า La Seu ปีละสองครั้ง แสงอาทิตย์จะส่องผ่านหน้าต่างกุหลาบขนาดมหึมาของมหาวิหาร แล้วฉายรูปทรงของมันลงบนผนังฝั่งตรงข้าม จนชั่วขณะหนึ่งดูราวกับมีหน้าต่างกุหลาบบานที่สองปรากฏขึ้น พื้นที่แห่งนี้ไม่ได้มีสิ่งใหม่ถูกเติมเข้ามา หากแต่สถาปัตยกรรมเผยภาพที่ซ่อนอยู่ภายในตัวมันเองออกมาเพียงชั่วครู่
ปรากฏการณ์นี้สะท้อนวิธีทำงานของ VHILS ได้อย่างใกล้เคียง ศิลปินเริ่มต้นจากพื้นผิวที่มีอยู่ แล้วค่อย ๆ ขจัดหรือเจาะทำลายชั้นต่าง ๆ จนอีกภาพหนึ่งเผยตัวขึ้น ใน ‘Latent’ ประตูร้างถูกแกะสลักเป็นใบหน้า ป้ายโฆษณาบิลบอร์ดถูกตัดแยกจนพื้นผิวคล้ายแหล่งโบราณคดี และกระเบื้องเซรามิกกลายเป็นฐานของภาพบุคคล ขณะเดียวกัน เศษชิ้นส่วนจากอาคารที่ถูกรื้อถอนก็ถูกแปรเปลี่ยนเป็นประติมากรรม ซึ่งยังคงร่องรอยของสภาพแวดล้อมเดิมเอาไว้
ผลงานทั้งหมดต่อยอดการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเมืองกับผู้คนที่อาศัยอยู่ในนั้น ซึ่ง VHILS ทำมาอย่างยาวนาน วัสดุที่มักถูกมองว่าใช้แล้วทิ้ง กลายเป็นบันทึกของการพัฒนา การโยกย้ายถิ่นฐาน และความทรงจำร่วมกัน โดยศิลปินมองสถาปัตยกรรมไม่ใช่เพียงฉากหลัง หากเป็นสิ่งที่สามารถซึมซับประสบการณ์ของมนุษย์ได้
แก่นของ ‘Latent’ คือคำถามที่ติดตาม VHILS มาตลอดเส้นทางการทำงานของเขา: นอกเหนือจากสิ่งที่เราเห็นในแรกเริ่มแล้ว พื้นผิวหนึ่งสามารถเก็บกักอะไรไว้ได้บ้าง? ‘Latent’ เปิดให้เข้าชมที่ Baró Mallorca ตั้งแต่วันที่ 19 กันยายน 2026 และจัดแสดงต่อเนื่องถึงเดือนมีนาคม 2027
Baró Mallorca
Carrer de Can Sanç
13, Centre, 07001 ปัลมา
หมู่เกาะแบลีแอริก, สเปน