รู้จัก 10 บุคคลผู้กำหนดยุคสมัย จากการประมูลครั้งต่อไปของ Sotheby’s Hong Kong

เรือนร่างมนุษย์ไม่เคยเป็นเพียงเรื่องของเลือดเนื้อ ตลอดประวัติศาสตร์ มนุษย์ใช้ร่างกายเป็นพื้นที่ให้ศิลปินตีความยุคสมัยและโลกทางสังคมที่หล่อหลอมมันขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นสงคราม ความแปลกแยก บริโภคนิยม อัตลักษณ์ หรือความปรารถนา เมื่อ Sotheby’s Hong Kong เตรียมเปิดฤดูกาลประมูล ศิลปะสมัยใหม่ และ ศิลปะร่วมสมัย เราขอพาไปทำความรู้จักเรื่องราวเบื้องหลังผลงาน 10 ชิ้นจากประวัติศาสตร์ศิลปะตลอดศตวรรษที่ผ่านมา

เมื่อขนบธรรมเนียมมาบรรจบความสมัยใหม่ (ทศวรรษ 1910–1950)

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

ช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ศตวรรษที่ 20 ไม่ได้หมายถึงการทิ้งกฎเกณฑ์ทั้งหมด หากคือการทำให้กฎเหล่านั้นแตกแขนงออกไป ทั่วเอเชีย ศิลปินผสานปรัชญา รูปแบบ และเทคนิคจากตะวันออกกับตะวันตก เพื่อรับมือกับความสมัยใหม่ในรูปแบบใหม่ สำหรับจิตรกรชาวจีน Sanyu นั่นหมายถึงการพาร่างกายย้อนกลับสู่แก่นแท้ ใน “ภาพเปลือย กอดเข่า มองจากด้านหน้า I” (ทศวรรษ 1950) กายวิภาคเลือนหายสู่ความนามธรรม เหลือเป็นรูปร่างที่นิยามด้วยเส้นอันเรียบง่ายและเส้นโค้งแบบลายมือพู่กัน ขณะที่ “เมโลดี” (1950) ของ Mai Trung Thu เลือกวิธีที่ชวนรำลึกถึงอดีตมากกว่า ในเวลานั้นศิลปินทำงานอยู่ในฝรั่งเศส และถ่ายทอดนักดนตรีด้วยสีสันอันสุขุมและองค์ประกอบที่ใกล้ชิด เพื่อปลุกความโหยหาบ้าน ความทรงจำ และสายสัมพันธ์ข้ามมหาสมุทร

“หญิงในชุดชั้นใน” (1925–28) ของ Zenzaburo Kojima ก็เล่นกับรูปแบบในทำนองเดียวกัน ท่วงท่าแบบตะวันตกมาบรรจบกับสีสันเข้มจัดและพื้นที่ภาพแบบแบนราบ ซึ่งชวนให้นึกถึงภาพอุกิโยะเอะของญี่ปุ่น สายตาที่ทอดมองเข้าสู่ภายในของหญิงสาวหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้าอย่างที่มักพบในภาพเหมือนตะวันตก เธอจมอยู่ในโลกของตัวเอง เช่นเดียวกับ “หญิงเปลือย” (ราวปี 1915) ของ Henri Matisse ที่ค้นพบการขัดขืนผ่านความเย้ายวนและความอบอุ่น ท่ามกลางความโกลาหลของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ผลงานนี้คือสัญญาณแห่งความหวังและความอิ่มเอมใจ ในท่วงท่าตามขนบภาพโอดาลิสก์

ไอคอนป๊อปและความกระวนกระวายก่อนยุค Y2K (ทศวรรษ 1960–1990)

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

เมื่อเข้าสู่ครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 การแสดงออกอย่างจัดจ้านและการนำเสนอรูปทรงมนุษย์ก็ถูกผลักไปอีกขั้น ตัวอย่างเช่น Tom Wesselmann ที่ตีความเรือนร่างหญิงแบบคลาสสิกขึ้นใหม่ ผ่านภาพอันล้นหลามซึ่งเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมบริโภคนิยมอเมริกัน ใน “หุ่นนิ่งกับโอดาลิสก์และปลาทองสีดำ” (1999) ความปรารถนาแบบ Matisse มาพบกับภาษาภาพอันสดจัดและเย้ายวนของโฆษณา ภาพสาวพินอัป และสื่อมวลชน

สำหรับศิลปินญี่ปุ่น Yoshitomo Nara และ Tetsuya Ishida รูปคนกลายเป็นภาพเหมือนของความไม่สบายใจในสังคม “ของขวัญ” (1994) ของ Nara ถ่ายทอดเด็กคนหนึ่งที่กำมีดไว้แน่น เธอก้าวเดินท่ามกลางฉากหลังของการปรับระเบียบโลกหลังสงครามเย็นและความกังวลเรื่องนิวเคลียร์ที่คุกรุ่น ความห้าวหาญของเด็กตัวเล็กแต่ใจใหญ่จึงยืนหยัดท้าทายพลังที่ใหญ่เกินตัว ในอีกทางหนึ่ง “บินต่อไปไม่ได้แล้ว” (1996) เปลี่ยนจากความพังก์เป็นภาวะอัมพาต ผลงานชิ้นนี้ เช่นเดียวกับภาพวาดหลายชิ้นของ Ishida จับภาพชายคนหนึ่งขณะลอยอยู่กลางอากาศบนเครื่องเล่นในสวนสนุกร้าง สะท้อนความหม่นหมองทางจิตใจและความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจในช่วง “ทศวรรษที่สูญหาย” ของญี่ปุ่น

อัตลักษณ์ที่แตกกระจัดกระจาย (ทศวรรษ 2000–)

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

Sotheby’s Hong Kong

เมื่อก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 รูปคนกลายเป็นพื้นที่ของแนวคิดเรื่องตัวตนที่แปรเปลี่ยน “รูปคนในความเคลื่อนไหว” (2013) แสดง “คิวบิสม์เชิงจิตวิทยา” อันเป็นเอกลักษณ์ของ George Condo ได้อย่างเต็มที่ กลุ่มเรือนร่างอันแออัดพลันแปรเป็นภาพฝันร้อนระอุของบุคลิกและสภาวะทางจิตที่แข่งขันกัน การอยู่ร่วมกันให้ความรู้สึกทั้งชวนเฉลิมฉลองและชวนสับสนไม่แพ้กัน ร่างกายทั้งแยกออกจากกันไม่ได้ และต่างติดอยู่ในห้วงความคิดของตัวเองพร้อมกัน

Adrian Ghenie ผู้หลงใหลในการวาดภาพเหมือนบุคคลในประวัติศาสตร์ วาด Van Gogh โดยใช้ใบหน้าของตนเองใน “Lidless Eye” (2016) สายตาในภาพหักเหบาดแผลทั้งจากการกวาดล้าง “ศิลปะเสื่อมทราม” ของนาซี ความเข้มข้นของลีลาท่าทางแบบ Bacon และการพาดพิงถึง Sauron ของ Tolkien อัตลักษณ์ในที่นี้ถูกขูดลบและพร่ามัว ขณะที่ตัวเอกกลายเป็นลางบอกเหตุของความทรงจำส่วนบุคคลและส่วนรวม ปิดท้ายด้วย “การประกวด Mr. General Idea ปี 2014” (2014) ของ Hernan Bas ที่หันไปสู่ทิศทางแบบการแสดงมากกว่า ด้วยการหยิบยืมความแคมป์และความหรูหราของ General Idea ฉากที่ได้แรงบันดาลใจจาก Memphis จึงสร้างบรรยากาศแห่งความฟุ่มเฟือยและอีโรติก อัดแน่นด้วยรหัสของอัตลักษณ์และการแปรเปลี่ยน

ฤดูกาลประมูลครั้งใหม่ของ Sotheby’s Hong Kong จะมีการประมูลหลัก 4 รายการ ได้แก่ The Foujita Lexicon: Works from the Lewis Collection (28 กันยายน เวลา 18.00 น.), Modern and Contemporary Evening Auction (28 กันยายน เวลา 18.30 น.), Modern Day Auction (29 กันยายน เวลา 12.00 น.) และ Contemporary Day Auction (29 กันยายน เวลา 15.00 น.) พร้อมนิทรรศการที่จัดควบคู่กันระหว่างวันที่ 22–29 กันยายน ดูไฮไลต์เพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ของ Sotheby’s