สรุป
- ช่างภาพและนักเคลื่อนไหวทางสายตาชาวแอฟริกาใต้คว้ารางวัล Hasselblad Award 2026 หนึ่งในรางวัลภาพถ่ายระดับโลกที่ทรงเกียรติที่สุด
- Mulholi เป็นที่รู้จักจากภาพพอร์ตเทรตอันทรงพลังที่ผลักดันการมองเห็นตัวตนของชุมชน Black queer และท้าทายภาพตัวแทนของร่างกายคนผิวดำในหน้าประวัติศาสตร์ของวัฒนธรรมภาพ
- ศิลปินจะเป็นหัวใจหลักของนิทรรศการที่ Hasselblad Center เมือง Gothenburg ประเทศสวีเดน ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปีนี้
Zanele Muholi กลายเป็นหนึ่งในศิลปินสำคัญที่สุดของยุคปัจจุบัน ภาพถ่ายอันคมคายและงดงามของพวกเขาได้ช่วยกำหนดทิศทางของภาพถ่ายร่วมสมัย ทำให้โค้ดอันซับซ้อนของอัตลักษณ์ การสังกัด และความเป็นมนุษย์ถูกมองเห็นและอ่านออกได้อย่างชัดเจน เพื่อเชิดชูอิทธิพลนี้ ศิลปินชาวแอฟริกาใต้คนดังกล่าวจึงได้รับการประกาศให้เป็นผู้คว้ารางวัล Hasselblad Award ประจำปีนี้ ซึ่งได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นเกียรติสูงสุดในโลกภาพถ่าย
ใช้ชีวิตอยู่สลับระหว่าง Johannesburg และ Cape Town, Muholi เกิดที่ Umlazi ในช่วงยุค apartheid พวกเขาเรียนด้านการถ่ายภาพขั้นสูงที่ Market Photo Workshop ใน Johannesburg ก่อนจะคว้าวุฒิ MFA ด้านสื่อสารคดีจาก Ryerson University เมือง Toronto ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา Muholi ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของ Yancey Richardson ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ พร้อมนิทรรศการเดี่ยวครั้งสำคัญตามสถาบันต่าง ๆ อาทิ Fotografiska Shanghai, Tate Modern, International Center of Photography และ Venice Biennale
ยิ่งกว่าการเป็นช่างภาพ ผลงานของ Muholi คือการเคลื่อนไหวทางสังคมที่ใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือเผชิญหน้ากับการลบตัวตนและการเลือกปฏิบัติต่อร่างกายคนผิวดำในวัฒนธรรมภาพ งานของพวกเขาผสานความประณีตเข้ากับความเร่งด่วนทางการเมือง เพื่อจะ “ถ่ายทอดและเฉลิมฉลองความลึกซึ้งและศักดิ์ศรี” ของชุมชน Black queer ในแอฟริกาใต้และไกลกว่านั้น ตามคำบรรยายของ Hasselblad Foundation
“ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ผลงานของฉันว่าด้วยการมองเห็นและการต่อต้าน” ศิลปินเขียนไว้ “มันคือการสร้างคลังข้อมูลภาพจำ เพื่อไม่ให้ใครพูดได้ว่า ‘เราไม่เคยรู้’ เมื่อเกียรตินี้มาถึง ฉันขอรับไว้ในนามชุมชนของฉัน—ทั้งผู้ที่ถูกลบเลือน ผู้ที่ยังคงอยู่ และผู้ที่ยังไม่เคยได้เห็นตัวเองสะท้อนกลับมาด้วยศักดิ์ศรี”
ผลงานระดับหมุดหมายของผู้ชนะรางวัลครั้งนี้ ได้แก่ Faces and Phases (2006–ดำเนินต่อเนื่อง) หนึ่งในซีรีส์ทรงอิทธิพลที่สุดของยุคสมัยนี้ที่บันทึกเรื่องราวของชุมชน lesbian, transgender และผู้มีอัตลักษณ์ทางเพศนอกกรอบ เพื่อเป็นการต่อต้านความรุนแรงเชิงระบบ อีกหนึ่งซีรีส์ซึ่งอาจเป็นงานที่ผู้คนรู้จัก Muholi มากที่สุด คือ Somnyama Ngonyama (Hail the Dark Lioness) (2018–ดำเนินต่อเนื่อง) ที่หยิบแรงบันดาลใจจากแฟชั่นโฟโทกราฟฟี ภาพพอร์ตเทรตแบบคลาสสิก โลกของแรงงาน และภาพเชิงชาติพันธุ์ มาสร้างเป็นภาพเซลฟ์พอร์ตเทรตอันกล้าหาญ สื่อสารประเด็นเรื่องศักดิ์ศรี การแสดงตัวตน และการเสริมสร้างพลังอำนาจ
Hasselblad Award มาพร้อมเงินรางวัลมูลค่า SED 2,000,000 (ประมาณ 217,790 ดอลลาร์สหรัฐ) เหรียญทอง และกล้อง Hasselblad อีกหนึ่งส่วนของเกียรติยศนี้คือ Muholi จะมีนิทรรศการเดี่ยวขนาดใหญ่ที่ Hasselblad Center เมือง Gothenburg ประเทศสวีเดน โดยจะเปิดให้ชมตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม ไปจนถึงวันที่ 4 เมษายน 2027