ความงามในดินปลดปล่อยของ Teppei Ono

Teppei Ono คือศิลปินเซรามิกสมัยใหม่ชาวญี่ปุ่นผู้เป็นที่ยกย่อง ผลงานของเขาเปรียบเสมือนบทสนทนาอันทรงพลังระหว่างพลังดิบที่ไม่ถูกขัดเกลา กับความแข็งแกร่งอันเงียบงามของชีวิตประจำวัน เกิดในปี 1958 เส้นทางของเขาเริ่มต้นจากการลุกขึ้นต่อต้านกรอบของสังคมสมัยใหม่อย่างลึกซึ้ง ผลักดันให้เขาออกตามหาเสรีภาพผ่านสื่อพื้นฐานอย่างดินเหนียว

หลังจากฝึกงานที่ศูนย์เครื่องปั้นดินเผาเก่าแก่ในเมือง Tokoname ภายใต้การดูแลของ Ryoji Koie ผู้เป็นตำนาน Ono ก็ย้ายไปอยู่บนเทือกเขาอันสงบนิ่งในจังหวัด Kochi เมื่อปี 1998 เขาใช้ชีวิตอย่างมีวินัยและเป็นจังหวะท่ามกลางธรรมชาติ นวดดินท้องถิ่นของ Kochi ด้วยมือ และเผาในเตาเผาไม้ที่สร้างขึ้นเองทุกเตา กระบวนการอันใกล้ชิดนี้ต้องใช้แรงกายอย่างมากและบางครั้งก็ถึงขั้น “รุนแรง” เขาเคยบรรยายว่างานยุคแรก ๆ คือช่องทางปลดปล่อยแรงกระตุ้นอันคมคายและดุดัน ทว่าเมื่ออายุย่างเข้า 40 ทัศนคติของเขาก็เปลี่ยนไป มุ่งสร้าง “เครื่องปั้นที่มีชีวิต” ที่ตั้งใจจะ “โอบรับ” และปลอบประโลมผู้ใช้

“บางทีการได้เข้ามาอยู่ในโลกของเครื่องปั้นดินเผาอาจเป็นเรื่องของพรหมลิขิต… ตอนเป็นเด็กผมรู้สึกว่าถูกผู้ใหญ่ควบคุมทุกอย่าง ผมโหยหาความเป็นอิสระอย่างมาก และมองว่าเส้นทางศิลปะคือหนทางสู่เสรีภาพนั้น”

นิทรรศการเดบิวต์ของเขาในฮ่องกงที่ BELOWGROUND จัดแสดงผลงานภาชนะเผาไม้มากกว่า 120 ชิ้น ชาม จาน และโถที่ไม่ผ่านการตกแต่งเหล่านี้บันทึกร่องรอยของ “ระบำเปลวไฟ” อันคาดเดาไม่ได้ พื้นผิวจึงดูดิบละมุนไปด้วยรอยไหม้และเถ้าไม้ธรรมชาติ เหนือไปจากรูปทรงเรียบง่าย งานของ Ono มุ่งเชื่อมสะพานข้ามช่องว่างทางวัฒนธรรมและช่องว่างระหว่างรุ่น ถ่ายทอดทั้ง “พลังชีวิต” ที่จับต้องได้ และความเข้มแข็งอันเงียบงามท่ามกลางโลกที่วุ่นวาย เมื่อเส้นทางอาชีพกำลังก้าวสู่กึ่งศตวรรษ มรดกทางศิลปะของเขายังคงนิยามด้วยความเป็นมนุษย์ที่อบอุ่นและใจกว้าง คอยนำพาผู้ใช้ให้ใช้ชีวิตประจำวันอย่างมีสติและ grounded มากยิ่งขึ้น

Hypebeast จึงชวน Teppei Ono มานั่งพูดคุยแบบสั้น ๆ แต่เข้มข้น

คุณก้าวเข้าสู่โลกของเซรามิกได้อย่างไร?

Teppei Ono: ผมรู้ตัวตั้งแต่เรียนจบมัธยมปลายแล้วว่าอยากเข้าเรียนมหาวิทยาลัยศิลปะ ผมลองสมัครอยู่สามครั้ง และก็พลาดทั้งสามครั้ง สุดท้ายผมตัดสินใจไปเป็นศิษย์ฝึกงานกับครูช่างเซรามิก นั่นคือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง

คุณคิดว่านั่นคือพรหมลิขิตไหม?

บางทีการได้เริ่มทำเครื่องปั้นดินเผาอาจเป็นเรื่องของโชคชะตา แต่สิ่งที่ทำให้ผมตัดสินใจเดินสายศิลปะจริง ๆ เกิดขึ้นตั้งแต่ตอนเรียนมัธยมต้นและมัธยมปลาย ตอนนั้นผมรู้สึกว่าถูกผู้ใหญ่ควบคุมทุกอย่าง ผมอยากเป็นอิสระเหลือเกิน และมองว่าศิลปะคือเส้นทางที่จะพาผมไปสู่เสรีภาพนั้น

Courtesy Of The Artist And Belowground

Courtesy Of The Artist And Belowground

Courtesy Of The Artist And Belowground

Courtesy Of The Artist And Belowground

Courtesy Of The Artist And Belowground

คุณรู้ได้อย่างไรว่างานชิ้นหนึ่ง “เสร็จสมบูรณ์” แล้ว?

ก่อนจะเปิดเตาเอางานออกมา ผมจะรู้ล่วงหน้าแล้วว่าอยากให้มันออกมาเป็นแบบไหน ตั้งแต่แจกันชิ้นใหญ่ไปจนถึงถ้วยใบเล็กที่สุด ผมมีภาพชัดเจนในหัวเสมอว่าต้องการให้งานชิ้นนั้นจบแบบใด

หนึ่งวันปกติของคุณเป็นอย่างไรบ้าง?

เวลาผมอยู่ที่ Kochi ชีวิตจะเป็นระบบและมีแบบแผนมาก บ้านกับสตูดิโออยู่ติดกัน ผมเริ่มต้นเช้าเวลาเก้าโมง นั่งขึ้นรูปดินบนแป้นหมุน พอเที่ยงตรงก็พักกินมื้อกลางวัน ช่วงบ่ายจะไปอยู่ที่เตา คอยเผางาน แล้วห้าโมงตรงก็เลิกงาน ออกไปเดินเล่นกับสุนัขและค่อย ๆ ผ่อนจังหวะชีวิตลง

ทุกวันนี้คุณเดินทางบ่อยไหม?

ใช่ครับ ผมเดินทางตลอด แค่เดือนที่แล้วผมเพิ่งไปจีน ลาว ไทย และอินเดีย วัฒนธรรมที่หลากหลายเหล่านี้เป็นแรงบันดาลใจชั้นดี โดยเฉพาะอินเดียที่เติมเต็มตัวผมในฐานะมนุษย์ และส่งต่อไปถึงงานเซรามิกของผมด้วย

“ผมใช้ชีวิตที่เรียบง่ายมากเมื่ออยู่บ้าน และรู้สึกพอใจกับมันเต็มที่ ความสุขส่วนใหญ่ของผมมาจากการได้พูดคุยกับผู้คน ตั้งแต่เพื่อนบ้านไปจนถึงทุกคนที่ได้พบเจอไม่ว่าจะที่ไหน”

เส้นลายประจำตัวในงานของคุณ สื่อถึงอะไรเป็นพิเศษไหม?

ผมสร้างเส้นเหล่านั้นด้วยการใช้แปรงโลหะปาดลงไปบนเนื้อดินขณะที่ยังเปียก สำหรับผม การหวีดินแบบนั้นเป็นกระบวนการที่ค่อนข้างรุนแรง เพราะเหมือนเราไปทำลายหรือบิดเบือนเนื้อดิน แต่ขณะเดียวกันมันกลับเยียวยาจิตใจผมอย่างประหลาด เปิดโอกาสให้ผมได้ปลดปล่อยความรุนแรงภายในออกมา และผ่านกระบวนการทั้งหมดนี้ ผมจึงได้งานที่ปราศจากความรุนแรงอย่างสิ้นเชิง อ่อนโยน และสง่างาม ซึ่งผมคิดว่านั่นแหละคือเสน่ห์ของงานผม

หนึ่งปีคุณสร้างงานประมาณเท่าไร?

ปีนี้ถือว่าเยอะกว่าปกติ ผมมีนิทรรศการทั้งหมดสิบครั้ง ในจำนวนนั้นหกครั้งจัดแสดงต่างประเทศ แต่ละงานอาจมีผลงานตั้งแต่ 20 ไปจนถึง 200 ชิ้น ผมไม่ค่อยชอบวัดงานตัวเองด้วยตัวเลขเท่าไร แต่ก็น่าจะพอทำให้เห็นภาพคร่าว ๆ ได้

พอมีเวลาว่าง คุณมีงานอดิเรกอะไรบ้างไหม?

คำว่า “งานอดิเรก” ฟังดูแปลกสำหรับผม เพราะผมถือว่าโชคดีมากที่ได้ทำในสิ่งที่รักทุกวัน ถ้าจะนับก็คงเป็นการเดินทางที่ผมทำบ่อย แต่ผมก็ไม่ค่อยคิดว่ามันเป็นงานอดิเรกนัก เอาตรง ๆ เลยคือผมใช้ชีวิตที่เรียบง่ายมากเมื่ออยู่บ้านและรู้สึกพอใจกับมัน ผมได้ความสุขล้นหลามจากการได้ปฏิสัมพันธ์กับผู้คน ตั้งแต่เพื่อนบ้านไปจนถึงทุกคนที่ได้พบเจอในทุกที่ที่ไป

นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของ Teppei Ono ในฮ่องกง จัดแสดงที่ BELOWGROUND ไปจนถึงวันที่ 8 มีนาคม 2026

BELOWGROUND
ชั้นใต้ดิน Landmark Atrium
15 Queen’s Road Central
Central, Hong Kong