Antony Gormley ชวนดูประติมากรรมเป็น ‘ยาถอนพิษ’ ของโลกสมาธิสั้น
“ศิลปะจำเป็นต้องเล่นเกมแห่งการดึงความสนใจหรือความตระการตา” — Antony Gormley
ในการให้สัมภาษณ์สุดเอ็กซ์คลูซีฟ ศิลปินอังกฤษ Antony Gormley บอกว่านิทรรศการย้อนหลังครั้งใหญ่ของเขาที่ Nasher Sculpture Center คือบทสนทนาตั้งใจระหว่างเขากับเมืองที่เกิดมาเพื่อความเร็ว งานของเขาจึงทำหน้าที่เป็นคานถ่วงทางปรัชญาให้กับโลกที่หมกมุ่นกับการ “ลงมือทำ” มากกว่าแค่ “ดำรงอยู่”
Gormley ถูกยกให้เป็นหนึ่งในประติมากรคนสำคัญแห่งยุค เขาโด่งดังจากผลงานสาธารณะขนาดยักษ์อย่าง “Angel of the North” ในอังกฤษ และ Event Horizon ที่นำแบบหล่อร่างกายจริงของเขาไปจัดวางเรียงรายบนเส้นขอบฟ้าของเมืองต่าง ๆ ตั้งแต่ลอนดอนถึงฮ่องกง นับตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1980 เขาใช้ “ร่างกายมนุษย์” เป็นทั้งวัสดุและอุปมานัย มองร่างกายเป็นภาชนะของจิตสำนึก และเป็นสัญลักษณ์ของการมีอยู่ร่วมกัน
เขาเริ่มต้นบทสนทนาด้วยการนิยามดัลลัสอย่างตรงไปตรงมา—“พลังของเมืองนี้คือการลงมือทำและทำธุรกิจ” เขาเรียกมันว่า ‘transactional city’ ประติมากรรมของเขาจึงทำหน้าที่เป็นยาแก้พิษต่อความเคลื่อนไหวไม่รู้จบ เป็นพื้นที่ให้ผู้คนได้หยุด ชะลอ และทบทวน เขาบอกว่า Nasher คือข้อยกเว้น เป็น “ผู้นำระดับโลกที่อุทิศตนให้กับประติมากรรม” สถานที่ที่ผู้ชมจะ “มีเวลาปราศจากสิ่งรบกวน”
“ในยุคเศรษฐกิจแห่งความสนใจ ที่ใครๆ ก็แย่งชิงความสนใจจากคุณ ศิลปะเลยต้องเล่นเกมของสิ่งล่อสายตาหรือความตระการตา”
บทสนทนาระหว่างเขากับเมืองไม่ได้สิ้นสุดในแกลเลอรี ครั้งนี้ Gormley จับมือกับ Nasher นำผลงานซิกเนเจอร์ไปติดตั้งบนยอดอาคารรอบ ๆ Arts District ตอกย้ำถึงความตั้งใจของดัลลัสที่มีต่อศิลปะ สำหรับเขา นี่คือการมีส่วนร่วมของพลเมืองอย่างแท้จริง เขามองว่าผลงานเหล่านี้เป็นการเผชิญหน้ากับสถาปัตยกรรมเมืองแบบตรง ๆ ท้าทายความคิดที่ว่าอาคารเป็นแค่สิ่งอำนวยประโยชน์ ด้วยการสอดแทรก “ความเป็นมนุษย์” ลงบนเส้นขอบฟ้า พลิกให้ทั้งเมืองกลายเป็นนิทรรศการกลางแจ้งที่ศิลปะของเขาเข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวัน
แรงขับของงานเขามาจากแนวคิดง่าย ๆ แต่ลึกซึ้ง—ทำให้สิ่งคุ้นตากลายเป็นสิ่งแปลกตา ตัวอย่างชัดเจนคือผลงานยุคแรก My Clothes ที่เขาผ่าเสื้อผ้าทั้งตู้ของตัวเองออกเป็นสองส่วนแล้วปักไว้บนผนัง “เสื้อผ้าน่าจะเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดในการบ่งบอกตัวตนเรา” เขาอธิบาย พร้อมเสริมว่าเขาต้องการแปรรูปวัตถุเหล่านี้ “เพื่อให้มันส่งสารได้อย่างทรงพลัง”
ท้ายที่สุด “ร่างกาย” คือหัวใจของงาน Gormley เขาอยากใช้ “ประสบการณ์ที่ร่างกายรับรู้ได้ทันที” เป็นเครื่องมือของการตระหนักรู้; แนวคิดนี้หยั่งรากจากการปฏิบัติพุทธ ในโลกที่ “ใคร ๆ ก็ต้องการความสนใจของคุณ” เขายอมรับว่าศิลปะมักถูกบังคับให้เล่นเกมแห่ง “สิ่งล่อสายตาหรือความตระการตา” แต่ประติมากรรมของเขาเลือกอีกเส้นทาง—ไม่ได้มีไว้แค่ให้มอง หากเป็นทั้งกระจกสะท้อนและสนามทดลอง ให้ผู้ชมได้เผชิญหน้ากับการมีอยู่ของตนเอง
นิทรรศการรวบรวมผลงานของ Antony Gormley เปิดให้ชมที่ Nasher Sculpture Center ถึงวันที่ 4 มกราคม 2026
Nasher Sculpture Center
2001 Flora St.
Dallas, TX 75201
