Culture Is Code: 10 ดีไซเนอร์สลายกรอบ ‘ความเป็นเอเชีย’ ที่ Clockenflap

เมื่อศิลปะย้อมผ้าโบราณแบบ Kyo-Yuzen มาปะทะกับเวิร์กแวร์แนวทหาร และแร็ปสตรีตเวียดนามมาชนกับแฟชั่นไฮเอนด์—FASHION ASIA HONG KONG 2025 จับมือ Clockenflap ภายใต้ธีม “The Fashion Compass” เพื่อชี้ทิศอนาคตแฟชั่นเอเชียผ่าน 10 ดีไซเนอร์ดาวเด่นแห่งปี

นิทรรศการ “10 Asian Designers To Watch” ที่เพิ่งยกทัพไปลงที่ Central Harbourfront ในงาน Clockenflap Music & Arts Festival ภายใต้ธีม “The Fashion Compass” กลายเป็นเวทีหลักให้เหล่าวิชั่นนารีได้เฉิดฉาย ภายในโชว์เคสอันหลากหลายนี้ ยังมีโปรเจกต์คอลแลบสุดพิเศษกับสไตลิสต์ชื่อดังชาวฮ่องกง Chloe Mak ที่คิวเรตลุคพร้อมลุยเฟสติวัลจากคอลเล็กชันของเหล่าผู้ชนะ ก่อนถูกตีความใหม่เป็นงานอาร์ตภาพวาดโดย Jenny Chui

Hypebeast พูดคุยเชิงลึกกับดีไซเนอร์ทั้ง 10 คนที่ถูกคัดเลือกในปีนี้ เพื่อสำรวจว่าพวกเขากำลังกำหนดนิยามใหม่ของ “ความเป็นเอเชีย” ในโลกแฟชั่นร่วมสมัยอย่างไร ผ่านมุมมองทางวัฒนธรรมเฉพาะตัว งานฝีมือดั้งเดิม และแรงบันดาลใจจากดนตรี

Culture Is Code: 10 ดีไซเนอร์สลายกรอบ ‘ความเป็นเอเชีย’ ที่ Clockenflap

ปฏิเสธการถูกตีกรอบ: “Culture is Code, Not Costume”

บนเวทีโลก ภาพจำของดีไซน์เอเชียมักถูกลดทอนให้เหลือแค่ลายมังกร หงส์ หรือโทเท็มดั้งเดิม สำหรับเหล่าผู้ได้รับการยกย่องในปีนี้ การท้าทายสเตริโอไทป์เหล่านั้นคือภารกิจอันดับหนึ่ง

Hung La ผู้อยู่เบื้องหลังแบรนด์สายเลือดเวียดนาม LỰU ĐẠN เลือกเดินบนเส้นทางที่เรียกได้ว่า “อันตราย” เขาได้รับอิทธิพลอย่างแรงกล้าจากวัยเด็กที่เติบโตในอเมริกาช่วงยุค 80s และภาพยนตร์แก๊งสเตอร์ ทำให้มุ่งมั่นจะนิยามความเป็นชายแบบเอเชียและความงามแบบแก๊งในมุมมองใหม่ “ผมไม่ต้องการความเอ็กโซติกแบบสุภาพผ่านมังกร โคมแดง หรือไม้ไผ่ ผมมองว่าวัฒนธรรมคือ Code ไม่ใช่ Costume” Hung La พูดตรง ๆ เขาอธิบายว่าแก่นของ LỰU ĐẠN คือพลัง ท่าที และสัญชาตญาณการเอาตัวรอด ถึงขั้นจินตนาการถึง “ประเทศร่วม” ที่มีกฎและพิธีกรรมของตัวเอง

อีกหนึ่งแบรนด์ที่ออกมาท้าทายสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมคือ Penultimate จากดีไซเนอร์ชาวจีน Xiang Gao ที่ตั้งคำถามชวนคิดว่า ทำไมเราถึงใส่เสื้อยืดพิมพ์รูป Queen of England หรือ Kurt Cobain แต่กลับไม่ใส่ฮีโร่วัฒนธรรมของตัวเอง? จึงเกิดเป็นคอลเล็กชัน SS23 ที่เธอเลือกพิมพ์ภาพ Shennong นักปราชญ์ในตำนานจีนลงบนฮู้ดดี้อย่างกล้าหาญ “มันทำให้ฉันคิดว่า ทำไมเราไม่สวมใส่ฮีโร่วัฒนธรรมของตัวเอง”

ขณะที่ Oscar Ouyang คือตัวแทนมุมมองแบบ “Third Culture Kid” อย่างแท้จริง เขาเรียนแฟชั่นในตะวันตก แต่ยึดโยงตัวเองกับอนิเมะและงานหัตถศิลป์เอเชียตะวันออก พื้นเพที่ผสมผสานกันนี้ทำให้เขาสร้างภาษาความงามรูปแบบใหม่ที่ทั้งคุ้นเคยและแปลกตาไปพร้อมกัน

เมื่อเสียงกับภาพมาบรรจบ: จาก Ryuichi Sakamoto ถึงเทปคาสเซ็ต Hip Hop
เมื่อนิทรรศการกลับมาที่ Clockenflap อีกครั้ง ดนตรีจึงกลายเป็นภาษากลางของแรงบันดาลใจให้เหล่าดีไซเนอร์ ส่งอิทธิพลโดยตรงต่อวิธีคิดเรื่องโครงสร้างและวัสดุ

Koki Abe ดีไซเนอร์ผู้อยู่เบื้องหลังแบรนด์ญี่ปุ่น KHOKI เผยว่า ดนตรีคือทางหลบหนีจากความจริงในช่วงที่เขาสร้างสรรค์ผลงาน ช่วงหลังเขาหมกมุ่นอยู่กับงานของ Ryuichi Sakamoto ความไร้ขอบเขตที่ผสานดนตรีคลาสสิกเข้ากับป๊อปของศิลปินผู้นี้ จุดประกายให้เขาเลือกผสมผสานงานช่างย้อมผ้า Kyoto Shibori แบบดั้งเดิม เข้ากับเสื้อผ้าแนวมิลิทารีตะวันตก การปะทะกันระหว่างงานหัตถศิลป์เชิงพิธีกรรมกับเสื้อผ้าฟังก์ชันนัลนี่เอง คือพื้นที่เฉพาะตัวที่ทำให้ KHOKI โดดเด่น

ในทางตรงกันข้าม จังหวะของ LỰU ĐẠN มาจาก Hip Hop ยุค 90s และ Cantopop “ทุกคอลเล็กชันของ LỰU ĐẠN เริ่มจากเพลย์ลิสต์—จะเป็น Canto-pop เก่า ๆ หรือเพลงรักสาย Vietnamese New Wave ที่เหมือนถูกคลื่นรบกวนกลืนเสียงไปครึ่งหนึ่งก็ได้” Hung La เล่า จังหวะนี้ถูกฝังอยู่ในซิลูเอตเสื้อผ้า คล้ายเบสไลน์ของ 2Pac หรือ Mobb Deep ที่ซ่อนตัวอยู่ใต้เดนิมทรงโอเวอร์ไซซ์

Tatsuya Tamada จากแบรนด์ญี่ปุ่น Tamme ได้รับอิทธิพลอย่างแรงจากดนตรี Shoegaze บรรยากาศดื่มด่ำของเสียงเพลงแนวนี้สอดคล้องอย่างมากกับความงามเชิงโครงสร้างของเขา ที่เน้นแยกชิ้นส่วนและประกอบเสื้อผ้าใหม่ เขาได้แรงบันดาลใจจากความสามารถของญี่ปุ่นหลังสงครามในการปรับตัวและวิวัฒน์ และใช้การรื้อและจัดรูปทรงเสื้อผ้าเสียใหม่เป็นวิธีสะท้อนต่อสังคม

ShaSha Wong แห่ง swaying/knit หลงใหลดนตรีของนักเปียโนสายทดลอง Hauschka เสียงเปียโนแบบ prepared piano ที่ลอยอยู่กึ่งกลางระหว่างความกลไกกับงานแฮนด์เมด สะท้อนแนวคิด “ความแข็งแกร่งในความนุ่มนวล” ของงานนิตถักของเธอได้อย่างพอดี เธอสอดแทรกปรัชญาตะวันออกแบบ “Liubai” (การเว้นว่าง) ลงในงานถัก ใช้มิติของพื้นที่สื่อถึงความเงียบและการยับยั้ง จนกลายเป็นภาษาภาพเฉพาะตัว

อัตลักษณ์ที่ลื่นไหล: จากงานคราฟต์สู่เวทีโลก
สำหรับกลุ่มดีไซเนอร์ชุดนี้ พรมแดนภูมิศาสตร์ไม่ใช่ข้อจำกัด แต่คือสารอาหารชั้นดี

Luca Lin จาก ACT N°1 เติบโตในอิตาลีพร้อมรากเหง้าชาวจีน พื้นเพสองวัฒนธรรมนี้ทำให้เขาถ่ายทอดเสน่ห์ภาพหมึกและเครื่องลายครามจีนออกมาเป็นลายพิมพ์ที่พลิ้วไหลได้อย่างเป็นธรรมชาติ ขณะที่ young n sang ยืนยันจะใช้กี่ทอผ้าแบบดั้งเดิมในสตูดิโอที่เกาหลีทอผ้าด้วยมือ และมองงานปักลูกปัดเหมือน “อินสตอลเลชันอาร์ตจิ๋ว” ที่สอดแทรกอยู่ในเสื้อผ้า พวกเขายึดปรัชญา “Ageless” ที่ข้ามผ่านรุ่นสู่รุ่น ปฏิเสธการก็อปปี้อดีตแบบตรงตัว แต่สร้างดีไซน์ที่เชื่อมต่อกับบริบทร่วมสมัย

KIT WAN STUDIOS จากฮ่องกงนิยามตัวเองว่าเป็น “storyteller” ที่มักออกแบบคอสตูมเวทีให้เหล่าศิลปิน งานของ Kit เต็มไปด้วย “ความงามแบบโกลาหล” ผสมองค์ประกอบจากฮ่องกง สแกนดิเนเวีย ไปจนถึงอวกาศ เขาปฏิเสธการถูกจำกัดด้วยถิ่นกำเนิด “ผมนึกถึง Helmut Lang ไม่ใช่แค่ดีไซเนอร์ชาวออสเตรีย แต่คือครีเอเตอร์คนหนึ่ง ผมคือ Kit Wan ผู้เล่าเรื่องราวข้ามหลากหลายแขนง”

ดีไซเนอร์ชาวจีน Zhong Zixin หยิบแรงบันดาลใจจากงานสานหวายและม่านลูกปัดไม้ในบ้านเกิดทางตอนใต้ของเธอ แปลงความทรงจำเรื่องบ้านเย็นฉ่ำในฤดูร้อนให้กลายเป็นดีเทลบนเสื้อผ้า

อุตสาหกรรมและชุมชน: จาก “OEM” สู่ “เสียง” ของตัวเอง

มากกว่าการทดลองด้านความงาม ดีไซเนอร์กลุ่มนี้กำลังทบทวนบทบาทของเอเชียในห่วงโซ่อุปทานแฟชั่น แบรนด์ญี่ปุ่น KHOKI เสนอแนวคิดต้าน “individual heroism” เชื่อว่าเสน่ห์เฉพาะของเอเชียอยู่ที่การให้ค่าน้ำหนักกับสายสัมพันธ์ในชุมชน ทีม และช่างฝีมือ มากกว่าการเชิดชู “Individual Genius” แบบโลกตะวันตก

การตั้งคำถามต่อระบบ “การผลิต” ยังสะท้อนอยู่ในกลุ่มดีไซเนอร์จีนด้วยเช่นกัน swaying/knit มองว่าดีไซเนอร์เอเชียกำลังยืนอยู่บนจุดเปลี่ยน จากผู้รับวัฒนธรรมสู่การเป็น “ผู้ส่งออกวัฒนธรรม” และพยายามปรับโฉมห่วงโซ่คุณค่าของคำว่า “Made in Asia” ขณะเดียวกัน Zhong Zixin เน้นย้ำว่า ในเมื่อพวกเขาตั้งอยู่บนฐานอุตสาหกรรมสิ่งทอใหญ่ที่สุดในโลก ดีไซเนอร์จึงต้องร่วมรับผิดชอบต่อผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่ซ่อนอยู่หลังห่วงโซ่อุปทานนี้ด้วย

ตั้งแต่ความพยายามสร้าง “ประเทศร่วม” ของ LỰU ĐẠN ไปจนถึงปรัชญา “Ageless” ของ young n sang วิสัยทัศน์เหล่านี้ยืนยันว่าเหล่าดีไซเนอร์เอเชียไม่ได้พอใจกับแค่การออกแบบให้สวยงาม แต่กำลังก้าวขึ้นมาช่วงชิงอำนาจในการนิยามอนาคต

ดีไซเนอร์ทั้ง 10 คนกำลังใช้ภาษาของตัวเองพิสูจน์ให้โลกเห็นว่า ดีไซน์เอเชียไม่ใช่การส่งออกทางเดียวอีกต่อไป แต่คือบทสนทนาระดับโกลบอลว่าด้วยงานฝีมือ ดนตรี และอัตลักษณ์ของตัวตน