Isang Bihirang Gumaganang “Hatfield” Apple-1, Maaaring Umabot sa $800,000 USD sa Bonhams

Ihahandog ng Bonhams sa subasta ang isa sa mga pundasyong artepakto ng kompyuting: ang “Hatfield” Apple-1, isang gumagana pa ring halimbawa ng makinang nagpasimula sa Apple. Tampok itong lot sa History of Science, Technology & Computing sale ng auction house ngayong Oktubre, at namumukod dahil sa bihirang pagsasama ng gumaganang kondisyon, kumpletong kasaysayan ng pagmamay-ari, at mga lagda ng parehong tagapagtatag ng Apple.

Sentro ng lot ang isang Apple-1 motherboard mula sa ikalawang batch, na ginawa noong 1976 at nananatiling gumagana. Nasa board pa rin ang orihinal nitong MOS Technology 6502 microprocessor, 8KB na RAM, interface para sa keyboard, tatlong Sprague “Big Blue” capacitor, at ang orihinal na cassette interface board nito. Dahil sa set-up na ito, nagagamit ang Apple-1 sa karaniwang monitor sa panahong ang mga katunggaling microcomputer ay umaasa sa mga hanay ng switch o sa mabagal na output ng teletype. Kasama rin sa subasta ang marami nitong aksesoryang mula sa parehong panahon: ang orihinal na mga manwal sa pagpapatakbo at BASIC, isang Koyo video monitor mula 1977, isang Panasonic cassette recorder, at dalawang keyboard mula sa panahong iyon.

Ang talagang nagpapabukod sa yunit na ito ay ang kumpletong dokumentasyon nito. May pirma ni Steve Wozniak sa itaas na gilid ng motherboard; siya ang nagdisenyo at mano-manong bumuo ng makina. Kasama rin sa lot ang isang liham na tinipa at nilagdaan ni Steve Jobs, na may petsang Enero 18, 1978, kung saan inalok niya ang orihinal na may-ari na si Fred Hatfield ng trade-in kapalit ng Apple II board. Si Hatfield, isang empleyado ng Computer Data Systems na sumulat sa Apple tungkol sa kakaunting software para sa Apple-1, ay tumanggi sa alok at itinago ang kompyuter. Maraming may-ari ang tumanggap ng trade-in at isinauli ang kanilang mga board, na kalauna’y pinaghiwa-hiwalay para sa mga piyesa. Kaya naman, lubhang bihira ang isang yunit na matutunton hanggang sa unang may-ari nito at may buo pa sa karamihan ng mga bahagi. Huling naibenta ang yunit sa subasta noong 2013 sa halagang humigit-kumulang $686,000 USD. Ngayon, muli itong iaalay sa subasta bilang ika-48 sa Apple-1 Registry at isa sa 74 na napatunayang natitirang yunit—mas kakaunti pa rito ang nananatiling gumagana.

Nabuo ni Wozniak ang disenyo matapos siyang sumali sa Homebrew Computer Club noong 1975. Pagkatapos niya itong ipakita noong unang bahagi ng 1976, nagpasya silang ni Jobs na gawing komersiyal ang mga board at pormal na itinatag ang Apple Computer Company noong Abril 1, 1976. Dumating ang unang malaking pagkakataon ng kumpanya nang umorder si Paul Terrell, may-ari ng Byte Shop, ng 50 naka-assemble nang board sa halagang $500 USD bawat isa. Ginamit ni Jobs ang purchase order na iyon upang makakuha ng kreditong pambili ng mga piyesang kailangan sa pagsisimula ng produksiyon. Tinatayang 200 Apple-1 lamang ang nagawa, at humigit-kumulang 175 dito ang naibenta hanggang 1977. Kalaunan, inilarawan ni Jobs ang panahong iyon bilang malikhaing gawain na kasinghalaga ng teknikal na aspeto nito. Aniya sa biographer na si Walter Isaacson, “Sa tingin ko, magkahawig ang mahuhusay na artista at mahuhusay na inhinyero dahil pareho silang may pagnanais na ipahayag ang sarili nila.”

Idaraos online ang History of Science, Technology & Computing sale sa pamamagitan ng saleroom ng Bonhams sa New York mula Oktubre 4 hanggang 14. Tinatayang maibebenta ang “Hatfield” Apple-1 sa halagang $500,000 USD hanggang $800,000 USD.