Para sa Knoll, Ginagawang Damdamin ni Dozie Kanu ang Muwebles
Ang daming nangyayari kay Dozie Kanu nitong mga huli, at dahil doon, nang magkausap kami para sa interview na ito, inamin niyang hirap na siyang makahanap ng enerhiya. Binanggit niya ito nang magaang, halos pahapyaw lang, pero iyon na agad ang nagbigay-konteksto sa buong pag-uusap namin, at nagtakda ng isang tapat na tono.
Lalo na’t nag-uusap kami ilang sandali bago ang Milan Design Week – ang pinakamabusy na sandali sa design industry, kung saan daan-daang event ang sabay-sabay na nagaganap – kaya madaling maintindihan ang pagod. Dito mismo ilulunsad ni Kanu ang isang bagong koleksyon kasama ang Knoll, isa sa mga pinakamahalagang pangalan sa kasaysayan ng modern design. “Hindi nga siya bumabagal, lalo pa siyang bumibilis!” biro niya, nang tanungin ko kung may liwanag pa ba sa dulo ng sobrang siksik na tunnel ng iskedyul.
Kahit kinakain nito ang malaking bahagi ng oras niya nitong mga nakaraan, malinaw na milestone sa papel ang collaboration na ito sa Knoll. Ito ang unang proyekto niya sa ganitong sukat sa loob ng industrial design: isang koleksyon ng serye ng leather at steel na piraso, na pinapalambot ng sunod-sunod na tassels na tila nakalutang lang ilang pulgada sa sahig, bahagyang gumagalaw habang umiikot ka sa paligid nila.
Pero habang tumatagal ang usapan, mas lalo itong hindi ramdam na parang isang malaking “moment” sa klasikong pakahulugan. Hindi niya ito kinakahon nang ganoon. Sa halip, paulit-ulit niyang binabalikan kung paano ito nakakabit sa mas malawak niyang praktis. “Ginagamit ko ang design bilang isang conceptual tool,” sabi niya. “Paraan ito para hilahin papasok ang mga tao.”
Ilang ulit lumitaw ang ideyang iyon, sa iba-ibang anyo. Malinaw na mahalaga sa kanya ang pagiging accessible, pero hindi sa mababaw o pinapasimpleng paraan. Madalas nagsisimula ang mga gawa niya sa mga pamilyar na bagay—mga upuan, mesa, mga objekto na madaling “basahin”—bago unti-unting lumihis patungo sa mas konseptuwal na pananaw.
Sa mga piyesang ito, na ekstensiyon ng isang gawa ni Kanu noong 2021, nangyayari ang pagbabagong iyon sa pamamagitan ng galaw. Bahagyang umiindayog ang mga tassel, minsan halos hindi mo mapansin, kumakapit sa liwanag, kumakapit sa atensyon mo. Inilalarawan niya ang mga ito bilang elementong binabago ang objekto, nagbibigay rito ng buhay sa paraang mahirap tukuyin. “Humihingi siya ng emosyonal na tugon,” sabi niya.
Ang nakakaintriga, kung gaano kadaling sumanib ang proyektong ito sa lahat pa ng ginagawa niya. Hindi ito parang pagpasok niya sa larangan ng design, kundi mas pag-unat ng kung ano nang nariyan. Tinututulan niya ang pagkakahon sa kanya sa “collectible design,” o sa kahit anong kategoryang tila masyadong nakapako.
“Sa loob ng design, nagiging tungkol na lang siya sa mismong produkto,” sabi niya. “Puwede akong magpahiwatig ng function kahit hindi talaga kailangang gampanan iyon ng objekto.” Sa isang punto, inilarawan niya ang sarili bilang isang exhibition maker—marahil ito na ang pinakamalapit na depinisyon. Hindi dahil nililiitan nito ang saklaw, kundi dahil lalo nitong binubuksan. Ang exhibitions, para sa kanya, ay mga espasyong puwedeng magsama-sama ang iba’t ibang bagay nang hindi kailangang tuluyang ma-resolve. “Sa loob ng isang exhibition, puwedeng umiral ang kahit ano,” aniya. “Walang nakatakdang tamang paraan para tumingin sa kahit ano.”
Mukhang umaabot din ang ganitong paraan ng pag-iisip sa kung paano niya inayos ang sariling buhay. Noong 2018, lumipat siya mula New York patungong Portugal, at tumira sa isang warehouse space mga isang oras ang layo sa Lisbon. Kapag ikinukuwento niya ito, hindi ito tungkol sa pagtakas kundi sa posibilidad—kung ano ang puwedeng mangyari kapag nabawasan ang ilang pressure. “Ang paglipat sa Portugal ang isa sa pinakamatalinong desisyong nagawa ko.” Sa New York, inilalarawan niya ang isang prosesong laging gumagalaw, mga objekto na palipat-lipat sa iba’t ibang workshop, dinidiktahan ng gastos at logistics. Sa Portugal, bumagal ang lahat. “Binabago ng espasyo ang lahat,” sabi niya. “Puwedeng basta nandoon lang ang mga bagay, at darating ang sandali na sila mismo ang magsasabi kung ano ang gusto nilang maging.”
Malakas ang imahe: mga objekto na tahimik lang na nakahimpil hanggang may biglang magbago. Pero medyo kontra rin ito sa bilis ng lahat ng iba pang ikinukuwento niya ngayon. Lumaki ang scale ng mga gawa niya, pati ang mga inaasahan sa mga ito, at ramdam na mas mahirap nang balewalain ang mundong nasa labas kaysa dati. “May paghahanap ng kahulugan sa isang panahong parang ang nipis-nipis na ng mismong kahulugan,” sabi niya.
Ikinukuwento niya ang kamakailang pagbubukas ng exhibition niya sa Milan, at ang disconnect na naramdaman niya roon—sa pagitan ng gawa, ng audience, at ng lahat ng nangyayari sa labas ng silid na iyon. Isa ito sa iilang sandaling bahagyang nag-iba ang tono niya. “Ang dami kong ibinigay sa sarili ko,” sabi niya. “Tapos parang puro mayayamang puting collector lang ang nandoon.”
Bahagya siyang tumatawa habang sinasabi iyon, pero hindi nang sapat para ma-dismiss ang pakiramdam. Nananatili sa hangin ang mga tanong: para kanino ba talaga ang gawa, at ano ang ibig sabihin ng paglalagay nito sa mga sistemang hindi naman palaging para sa’yo ginawa.
Tahimik ding sumasabay ang tensiyong iyon sa proyekto niya sa Knoll. Isang brand na hinubog ng napakaspesipikong linya ng kasaysayan, na ngayon ay nagtatagpo sa isang praktis na hindi kailanman kumasya nang maayos sa ganoong mga termino. Hindi niya ito binibigyang-diin nang todo, pero nariyan ang shift, at makikita mo kung talagang titingnan mo. Marami sa pagbabagong ito, aniya, ay dahil sa kasalukuyang design director na si Jonathan Olivares, na siyang nagtulak sa Knoll collaboration ni Kanu. “He belongs at Knoll,” sabi sa akin ni Olivares.
“Ang Knoll ay isang design company na sadyang nakatingin palabas, lampas sa mismong furniture, para magdala ng mga bagong ideya sa larangan ng interiors—at organikong umaakma ang trabaho ni Dozie sa misyong iyon. Nire-representa niya ang isang natatanging cultural point of view sa loob ng henerasyon niya ng mga artist.”
Hindi ito tunog deklarasyon, kundi mas parang isang bagay na kasalukuyan pa niyang tinatahak. May kaparehong pino na kalidad sa mga sangguniang nakapaloob mismo sa mga gawa. Maluwag na hinuhugot ng mga tassel ang inspirasyon mula sa Nigerian masquerade traditions, pero pati rin sa Texan cowboy culture—dalawang bahagi ng pinagmulan niya na hindi nagyayabang ng presensiya, kundi tahimik na nakapaloob sa mismong materyal na wika. Walang labis-labis na pagpapaliwanag. Hindi naman kailangan.
Pagbalik namin sa usapan tungkol sa Milan, halos mukhang pangalawa na lang ito sa listahan. Magaganap ang launch, makikita ang mga objekto, mado-dokumento at iikot sa mundo. Pero para kay Kanu, ang talagang sentro ay ang proseso. “Kailangan may maramdaman ako, at mapalibutan ng mga taong gusto kong matuto mula sa kanila.”
Diretso at simple ang pagkakabigkas, pero nananatili siya sa isip. Dahil sa ilalim ng lahat—ang bagong koleksyon, ang laki, ang visibility—nandoon pa rin ang parehong pagnanasang iyon. Hindi para ihain ang mga bagay na lubos nang tapos, o ikulong ang kahulugan sa isang anyo. Kundi para manatiling gumagalaw ang kanyang mga gawa.
