Sa ika-15 Shanghai Biennale, ang 'Pakikinig' ay isang metapora

Opisyal nang binuksan ng ika-15 Shanghai Biennale, “Does the flower hear the bee?,” ang mga pinto nito sa kinikilalang Power Station of Art (PSA). Naglalahad ang edisyong ito ng ambisyoso at napapanahong pagsisiyasat sa intelihensiyang hindi-tao at relasyonal.

Nakaugat ang tema nito sa isang makatang-siyentipikong katotohanan: may mga banayad na ugnayan sa pagitan ng iba’t ibang anyo ng buhay. Gaya ng bulaklak na nakakaramdam ng panginginig ng pakpak ng bubuyog, sinusuri nito ang isang nakatawan at magkakaugnay na larangan kung saan nakakalikha ang mga komunidad ng masiglang bigkis sa “higit-sa-taong mundo.” Nagaganap ang ika-15 Shanghai Biennale sa panahong hitik sa kawalang-katiyakan at pandaigdigang pagkalugmok. Kung wala nang atrasan para sa atin, hinihikayat tayong tumingin sa sining para sa mga umuusbong na anyo ng buhay at mga bagong paraan ng pandamang komunikasyon.

“Sa tingin ko, nabubuhay tayo sa panahong rumaragasa ang impormasyon sa atin—at tuyo-tuyo rin ito,” sabi ni Chief Curator Kitty Scott. “Mas interesado ako sa haplos-damang impormasyon, yaong mga pandiwa at pagkilos na nagdadala sa atin sa ibang antas at sa ibang dako.”

Pinangungunahan ang edisyong ito ni Ms. Scott, kasama ang mga Co-curator na sina Daisy Desrosiers at Xue Tan, Curators Long Yitang at Zhang Yingying mula sa Emerging Curator Project ng PSA, at ang Exhibition Designer na si Rachaporn Choochuey. Ang “Does the flower hear the bee?” ay binuo sa pakikipag-ideya ng mga artist, curator, intelektuwal, musikero, makata, siyentipiko, at manunulat—pagpupugay sa mapag-asang bisyon na kayang ihatid tayo ng sining tungo sa isang di-pa-kilalang hinaharap.

Nagpapatuloy si Ms. Scott, “Sa palagay ko, kailangan nating pakinggan ang mga artist na ito para pag-isipan kung ano ang mayroon tayo, ano ang dapat nating pangalagaan, at ano ang nawala. Isa itong palabas na tunay na nag-aanyaya sa pakikinig—pakikinig sa lahat ng tunog: ang mga tahimik, ang malalakas, pati ang hindi pamilyar—mga tunog mula sa mga hayop, mula sa mga tao, mula sa gusali mismo.”

Kosen Ohtsubo, Linga München, 2025, mga sanga ng willow, bakal na balangkas, scrap metal, kandila, lupa, iba’t ibang bulaklak at dahon, 250 × 300 cm. Christian Kōun Alborz Oldham, Dateline, 2025, lightning rod, Medjool date, nag-iiba-ibang sukat. Larawan: Maximilian Geuter. Mula sa mga artista at Kunstverein München, Munich.

Francis Alÿs, Untitled (detail), 2018–2025, polyptych, dalawang painting, oil on canvas, 27.3 × 22.3 cm nakaframe, 25.4 × 20.2 cm walang frame; gold leaf on canvas, 25 × 18.8 cm; ephemera: lapis at oil paint sa vellum, litrato, mga Post-it, max. 24.3 × 26.5 cm. Mula sa artista.

Francis Alÿs, Children’s Game #30: Imbu(still), Tabacongo, DR Congo, 2021, video, 4:58 min. Mula sa artista.

Miguel Fernández de Castro, Becoming Sahuaro, 2019–2025, mga larawan, mga interbensiyon, nag-iiba-ibang sukat. Larawan: Miguel Fernández de Castro. Mula sa artista.

R.H. Quaytman, Shé, Chapter 0.3, 2025, oil, silkscreen ink, gesso on wood, 50.8 × 31.4 cm. Mula sa artista at Miguel Abreu Gallery, New York.

Masaomi Yasunaga, Mosaic Vessel, 2025, glaze, colored glaze, slip, silica, underglaze color, kaolin, 142 × 91 × 93 cm. Mula sa artista, Nonaka-Hill at Lisson Gallery.

Haegue Yang, Accommodating the Epic Dispersion – On Non-Cathartic Volume of Dispersion, 2012, aluminum venetian blinds, powder-coated aluminum hanging structure, steel wire rope. Mula sa artista. Larawan mula sa Power Station of Art.

Ang espasyo ng Biennale, dinisenyo ni Rachaporn Choochuey, ay lumilihis sa nakatakdang ruta at sa halip ay nagbubuka bilang isang bukás na tanawin. Hango sa mga prinsipyong espasyal ng mga hardin ang disenyo, inaanyayahan ang mga bisita na maglibot habang unti-unting nagbubunyag ang eksibisyon. Ang Graft (Phantom Tree) na obra nina Allora & Calzadilla ay binubuksan ang grand hall sa pamamagitan ng nakabiting mga bulaklak na gawa sa recycled plastic; ang matingkad nitong dilaw na kulay ay kumokontra sa industriyal na anyo ng PSA. Habang inaangkin ng mga bisita ang kani-kanilang espasyo sa venue, may pangakong uusbong na mga bagong komposisyon—hindi lang sa pagtuklas ng iba’t ibang obra, kundi pati sa sari-saring pananaw. Sa loob ay may mga gallery at mga nakapaloob na silid na immersive; ang mga huli ay humihingi ng ibang uri ng atensyon.

“Binabago namin ang mga espasyo tungo sa mga pook ng ugnayang panlipunan. Paanyaya ito sa mga bisita na huminto, magnilay, makipag-usap, makatagpo. Napakahalagang layer ito para sa Biennale,” pagbabahagi ni Ms. Tan.

Ang PSA mismo ay kumikilos bilang isang tanawin. Ang gaspang at industriyal nitong estruktura ang nagsisilbing perpektong backdrop para sa hilaw na bloke ng kongkreto na bumuo ng isang likhang-teren. Ang mga utilitaryong bloke na ito—na dinisenyong i-upcycle matapos ang Biennale—ang humuhubog sa karanasan ng panonood, nagbibigay ng iba’t ibang anggulo upang masilayan ang mga obra sa naiibang liwanag. Inaanyayahan ng disenyong estratehiya ni Choochuey ang mga bisita na hanapin ang sarili nilang kumpas, na halos mag-anyong ibang buhay na gumagalaw at humuhubog sa espasyo. Dito, magkasamang namamalagi ang mga artwork, arkitektura, at mga bisita.

“Tungkol sa pakikinig ang palabas. Gusto naming magtagal ang mga tao, magpalaboy-laboy, umupo, mag-ukol ng oras, maging komportable,” paliwanag ni Ms. Choochuey. “Sa marami sa mga show na napuntahan ko, kailangan nating magmadali para makita ang sunod-sunod na bagay, at napapagod ako. Mas gusto ko ng mas mabagal na galaw dito upang makinig—marinig ang maraming obrang may sinusubok iparating sa iyo.”

Nagpatuloy siya, “Makikita ninyong sinisikap naming huwag gumamit ng maraming signage. Tinatangkang gamitin ang mga artwork para gabayan kayo sa espasyo at pasiglahin ang inyong kuryusidad sa nangyayari. Sana’y maglaan kayo ng maraming oras dito, pinagninilayan kung saan patungo ang mundo sa ngayon sa pamamagitan ng co-curation na sinusubukan naming ialay sa inyo.”

Malaki ang saklaw ng ika-15 Shanghai Biennale, na may mahigit 250 obra mula sa 67 artista at mga kolektibo mula sa iba’t ibang panig ng mundo. Higit 30 sa mga ito ay kinomisyon o bago pa lamang. Sinadya ang pagkakaiba-iba ng hanay ng mga artista, tiniyak ng mga curator na may umiiral na mas malawak na diyalogo. Mula sa mga instalasyon hanggang sa mga painting, video at iba pa, nag-aalok ang sari-saring anyo ng sining ng masusing pagbusisi sa tema.

Gaya ng pag-angat ng “listen” bilang isa sa pinakamahahalagang pandiwa ng eksibit, malaki rin ang papel ng sarili mong pandama. Sa isang madilim na silid, isang imahe ng obra ni Jean Charlot naBlack Christ and the Worshippers (1962) mural ay ipinoprojekto sa tatlong floor-to-ceiling na screen. Kinuha ang still sa Church of St. Francis Xavier sa Navunibitu, Fiji, di naglaon matapos hampasin ng tropical cyclone Mal ang bansa noong 2003. Walang galaw—si Jesus Christ bilang isang iTaukei sa krus, napapaligiran ng mga santo at mga taga-bayan mula sa iba’t ibang pangkat-etniko. Ipinipinta ng tunog sa likuran ang posibleng agarang paligid ng simbahan. May pintig—parang ulan na tumatama sa bubong—at paminsan-minsang ugong ng buhay na tao at hindi-tao. Napapadpad ako; ang dilim ng silid, kasabay ng ingay, ay nagiging isang simbahan—at bigla, nakaupo ako sa upuang pang-simbahan.

“Sa tingin ko, ang sining sa panahong ito ay may uri ng modalidad na tumutulong sa ating palawakin ang ating mga pandama.”

Pinalalim ng mas matibay na integrasyon ng City Projects ngayong taon ang mga tema ng Biennale sa urbanong ekosistema ng Shanghai. Ang mga obra nina Theaster Gates, Rirkrit Tiravanija at iba pa ay umaalingawngaw sa arkitektura ng bagong bukas na Jia Yuan Hai Art Museum, sinisiyasat ang pilosopiya ni arkitektong Tadao Ando hinggil sa diyalogo sa pagitan ng kalikasan, arkitektura, at ng tao.

Ang komisyonadong obra ni Liu Shuai na Slide, Then Soar! ay nakalutang sa ibabaw ng VILLA tbh, at sa makatang paraan ay nakikipag-ugnayan sa likás na mga collage ng kawayan at halaman. Sa Shanghai Botanical Garden-Penjing Garden, ipinagpapatuloy ng Japanese visual artist at bokalistang si Ami Yamasaki ang pag-usisa sa ugnayan ng mga akustikong espasyo at kapwa-pakikinig. Isa pang espesyal na performance mula kay Yamasaki kasama ang klee klee & friends ang magsisilbing panimula sa isang winter exhibition sa lokasyong “Wilderness Balcony,” kung saan uugkatin ng talinghaga ng paglalakbay ng isang binhi ang pinagsasaluhang espasyo ng buhay-tao at hindi-tao.

Mahalaga ang pagiging bukás ng Shanghai sa Biennale, wika ni Ms. Scott. Pangunahing ideya iyon sa eksibit habang ibinabahagi nila ng kanyang koponan ang mahahalagang mensahe. “I would say too, though, the opportunity to travel through China to meet artists in different regions has been really enriching, and something that has brought multiple voices to the exhibition, new voices for me.”

“At sa palagay ko, kapag gumagawa ka ng ganitong malalaking international exhibition, isa sa pinakamagagandang bagay nito ay dinadala nito ang mga artist mula sa bansa, sa lokal na lugar, sa rehiyon… Nagkakakataon silang magkakilala, magpalitan ng ideya, at masusing pagmasdan ang mga gawa ng iba,” patuloy niya. “Ngayon, halimbawa, napansin ko na kapag nagtatrabaho ka sa isang show, may isang uri ng macro—kung paano nagsasama-sama ang lahat ng ito. Ano ang magiging koreograpiya? Ngunit mayroon ding micro… napakaraming napakagagandang tahing-kamay. At sa ganitong paraan, parang ito ang tumatahi sa buong eksibisyon.”

Sa huli, lumalampas ang ika-15 na Shanghai Biennale sa simpleng suri ng kaakit-akit na kontemporaryong sining. Isa itong maingat na tinimplang akto ng kultural na pagtutol sa nagpapatuloy na pandaigdigang pagkalito. Sa pagtutok sa mga intelihensiyang hindi-tao—kung paanong “nakikinig” ang isang bulaklak, kung paanong nakikipag-usap ang isang bubuyog—muling binuo ni Ms. Kitty Scott at ng buong curatorial team ang ating potensyal para sa pananatiling buhay.

Sa pagbabagong-anyo ng dambuhalang industriyal na Power Station of Art tungo sa isang nalalakbay, parang-hardin na tanawin, at sa paglalawig ng mga hibla nito sa mga botanical garden at urbanong pahingahan sa buong Shanghai, lumilikha ang Biennale ng isang buhay at patuloy na umuunlad na ekosistema. Binabago nito ang eksibisyon mula sa koleksiyon ng mga bagay tungo sa isang praktika ng pakikiayon, ipinapakita ang natatanging kapangyarihan ng sining na lumikha ng “mga bagong anyo-ng-buhay” at mag-alok ng optimistikong bisyon para sa dakilang di-pa-batid. Isang malalim at kinakailangang paghakbang ito tungo sa mas kolaboratibong pag-iral.

“Ang ‘Does the flower hear the bee?’ ay naghuhudyat ng isang uri ng pagtuon sa mga pandama. Sa tingin ko, ang sining sa panahong ito ay may modalidad na tumutulong sa ating palawakin ang ating mga pandama,” wika ni Ms. Scott. “Sa katunayan, umaasa akong pag-alis ninyo sa eksibisyon ay maramdaman ninyong na-ehersisyo ang lahat ninyong pandama, at na mas malawak ang inyong pag-akses sa mga bagay na tumutulong sa ating makipag-ugnayan at kumonekta sa isa’t isa, sa daigdig ng mga hayop, sa dagat at sa langit. Tungkol ito sa panahong ito ng komunikasyon at pagkakaugnay—at, sana, kung maitutugma natin ang ating sarili sa iba pang tunog, sa iba pang tinig at mga paraan ng pagsasalita, makakagalaw tayo tungo sa hinaharap na mas handa sa anumang darating.”